A FOLK TAXONOMY OF TERMS FOR SPIRITS AND GHOSTS IN VIETNAMESE: AN ETHNOSEMANTIC ANALYSIS

Tóm tắt

Nghiên cứu này đi sâu vào khám phá các thuật ngữ chỉ linh hồn và ma quỷ trong tiếng Việt. Cụ thể, nghiên cứu sắp xếp các thuật ngữ này theo một hệ thống phân loại dân gian dựa trên khung lý thuyết của ngành ngữ nghĩa dân tộc học (ethnosemantics) – một nhánh của nhân học ngôn ngữ - theo năm cấp độ do Berlin đề xuất. Hệ thống phân loại này được xây dựng dựa trên các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc với chín người cung cấp thông tin thuộc ba nhóm tuổi khác nhau, cũng như dựa trên việc nghiên cứu các nguồn tư liệu thành văn. Đồng thời, nghiên cứu cũng kết hợp phương pháp phân tích thành tố nghĩa của Nida để tìm hiểu mối quan hệ giữa các thuật ngữ đó. Kết quả nghiên cứu mang đến những hiểu biết sâu sắc về nhận thức và văn hóa của người Việt, đặc trưng bởi sự đề cao sự gắn kết gia đình, tính trang trọng trong nghi lễ và việc giáo dục đạo đức con người vốn được ẩn chứa trong hệ thống thuật ngữ dân gian. Bên cạnh đó, hệ thống từ vựng này cũng phản ánh niềm tin vào khái niệm linh trong thế giới quan của người Việt - niềm tin cho rằng thế giới tâm linh là một thế giới động và có sự tương tác với thế giới con người. Đồng thời, các thuật ngữ có chứa từ tố linh đều thể hiện sự tôn kính và ngưỡng vọng.