TRANSLATION OF FRENCH PASSÉ COMPOSÉ IN LE PETIT NICOLAS A DES ENNUIS INTO VIETNAMESE
Main Article Content
Abstract
This study aims to clarify the translation of the temporal-aspectual meanings of the French Passé composé (PC) into Vietnamese, based on a literary corpus consisting of a short story and its Vietnamese translation. Two primary research issues are addressed: 1) the purposes of employing the PC in the story (through the pragmatic values of the PC based on the discourse characteristics of the work); 2) the linguistic means employed to render the temporal-aspectual meanings of the PC into Vietnamese (through two cases within the Vietnamese translation: situations that are marked and those that are unmarked by temporal-aspectual adverbs). The findings indicate that each type of PC is used to serve specific pragmatic goals of narrative texts. Furthermore, the study provides an in-depth analysis of the translation process and the specific challenges involved in conveying the temporal-aspectual nuances of the PC in Vietnamese.
Keywords
passé composé, tense-aspect markers, short story
Article Details
References
Apothéloz, D. (2021, March). Les temps verbaux (Verbal tenses). Encyclopédie grammaticale du français (Grammatical encyclopedia of French). Retrieved April 8, 2026, from http://www.encyclogram.fr/notx/044/044_Notice.php
Apothéloz, D. (2016). Sémantique du passé composé en français moderne et exploration des rapports passé composé / passé simple dans un corpus de moyen français (Semantics of the passé composé in modern French and exploration of the relationship between passé composé / passé simple in a Middle French corpus). Cahiers Chronos (Chronos Journals), 28, 199-246. https://hal.science/hal-01132723/document
Apothéloz, D., & Nowakowska, M. (2013). « Déjà » et le sens des énoncés («Déjà» and the meaning of utterances). Cahiers Chronos (Chronos Journals), 26, 355-386. https://hal.science/hal-00867800v1
Apothéloz, D., & Nowakowska, M. (2010). La résultativité et la valeur du parfait en français et en polonais (Resultativity and the value of the perfect in French and Polish). Cahiers Chronos (Chronos Journals), 21, 1-23. https://hal.science/hal-00870181v1/document
Barceló, G.-J., & Bres, J. (2006). Les temps de l’indicatif en français (The indicative tenses in French). Ophrys.
Cao, X. H. (1998). Về ý nghĩa “thì” và “thể” trong tiếng Việt (On temporal and aspectual meanings in Vietnamese). Ngôn ngữ (Language), 5, 1-32.
Do-Hurinville, D. T. (2005). L’absence de marqueur (zéro) et la présence de marqueurs (đã, rồi, chưa, đang, vừa, sắp, sẽ) en vietnamien (Zero marking and the use of markers (đã, rồi, chưa, đang, vừa, sắp, sẽ) in Vietnamese). Bulletin d’Arch’Asie (Arch’Asia Bulletin), 1(2), 24-44. https://cdn.angkordatabase.asia/libs/docs/tranet-pb-dialectes-archasie-2005.pdf
Do-Hurinville, D. T. (2009). Temps, aspect et modalités en vietnamien: Étude contrastive avec le français (Tense, aspect, and modality in Vietnamese: A contrastive study with French). L’Harmattan.
Do-Hurinville, D. T., & Dao, H. L. (2020). Traduction vietnamienne des passés composés dans L’Étranger de Camus (Vietnamese translation of the passé composé in Camus’s L’Étranger). In E. Corre, D. T. Do-Hurinville, D. H. Linh (Eds.), L’Étranger de Camus et ses traductions: Questions de temps, d’aspect, de modalité et d’évidentialité (TAME). Étude empirique (The Expression of Tense, Aspect, Modality and Evidentiality in Albert Camus’s L’Étranger and Its Translations: An empirical study) (pp. 245–266). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/lis.35.13doh
Goscinny, R., & Sempé, J.-J. (1997). Le Petit Nicolas a des ennuis (Nicolas in trouble). Gallimard Jeunesse. (Original work published in 1964).
Goscinny, R., & Sempé, J.-J. (2022). Nhóc Nicolas phiền muộn (Nicolas in trouble) (Trac Phong, Trans.). Nhà xuất bản Hội Nhà Văn (Writers’ Association Publishing House). (Original work published in 1964).
Gosselin, L. (1996). Sémantique de la temporalité en français: Un modèle calculatoire et cognitif du temps et de l’aspect (Semantics of temporality in French: A computational and cognitive model of tense and aspect). Duculot.
Hoang, P. (2003). Từ điển tiếng Việt (Vietnamese Dictionary). Nhà xuất bản Đà Nẵng (Danang Editions).
Labov, W. (1972). Language in the inner city: Studies in the Black English vernacular. University of Pennsylvania Press.
Nguyen, M. T. (1995). Các tiền phó từ chỉ thời-thể trong tiếng Việt (Vietnamese tense-aspect preverbs). Ngôn ngữ (Language), 2, 1-10.
Nguyen, V. T. (1992). Hệ thống các từ chỉ thời-thể và phạm trù ngữ pháp của các cấu trúc thời-thể của động từ tiếng Việt (The system of tense-aspect markers and the grammatical categories of tense-aspect structures of Vietnamese verbs). Ngôn ngữ (Language), 2, 52-57.
Novakova, I. (2001). Sémantique du futur: Étude comparée français-bulgare (Semantics of the future: A comparative French-Bulgarian study). L’Harmattan.
Phan, T., & Duffield, N. (2018). To be tensed or not to be tensed? The case of Vietnamese. Investigationes Linguisticae (Linguistic Investigations), 40, 105-125. https://doi.org/10.14746/il.2018.41.8
Somé, K. P. (2019). Comprendre les temps du français. Une approche instructionnelle (Understanding French tenses: An instructional approach). Michel Houdiard Éditeur (Michel Houdiard Editions).
Tran, K. P. (2008). Ngữ pháp tiếng Việt. Những vấn đề về thời, thể (Vietnamese grammar: Issues of tense and aspect). Giáo dục (Education).
Tran, T. C. T. (2016). Biểu hiện thời gian và thời trong tiếng Việt (Expressions of time and tense in Vietnamese). Ngôn ngữ (Language), 7, 18-36.
Vinay, J-P., & Darbelnet, J. (1958). Stylistique comparée du français et de l’anglais. Méthode de traduction (Comparative Stylistics of French and English: A Methodology for Translation). Didier.
Vu, T. N. (2002). Về hoạt động và các giá trị ngữ nghĩa học của trạng từ déjà trong tiếng Pháp (On the functions and semantic values of the adverb déjà in French). Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Ngoại ngữ (VNU Journal of Science: Foreign Studies), 18(1), 21-29. https://js.vnu.edu.vn/FS/article/view/3235
Vu, T. N. (2007). Một vài gợi ý về cách chuyển dịch ý nghĩa của thời quá khứ kép tiếng Pháp sang tiếng Việt (Some suggestions on how to translate the meaning of the French passé composé into Vietnamese). Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Ngoại ngữ (VNU Journal of Science: Foreign Studies), 23(4), 223-228. https://js.vnu.edu.vn/FS/article/view/3145
Apothéloz, D. (2016). Sémantique du passé composé en français moderne et exploration des rapports passé composé / passé simple dans un corpus de moyen français (Semantics of the passé composé in modern French and exploration of the relationship between passé composé / passé simple in a Middle French corpus). Cahiers Chronos (Chronos Journals), 28, 199-246. https://hal.science/hal-01132723/document
Apothéloz, D., & Nowakowska, M. (2013). « Déjà » et le sens des énoncés («Déjà» and the meaning of utterances). Cahiers Chronos (Chronos Journals), 26, 355-386. https://hal.science/hal-00867800v1
Apothéloz, D., & Nowakowska, M. (2010). La résultativité et la valeur du parfait en français et en polonais (Resultativity and the value of the perfect in French and Polish). Cahiers Chronos (Chronos Journals), 21, 1-23. https://hal.science/hal-00870181v1/document
Barceló, G.-J., & Bres, J. (2006). Les temps de l’indicatif en français (The indicative tenses in French). Ophrys.
Cao, X. H. (1998). Về ý nghĩa “thì” và “thể” trong tiếng Việt (On temporal and aspectual meanings in Vietnamese). Ngôn ngữ (Language), 5, 1-32.
Do-Hurinville, D. T. (2005). L’absence de marqueur (zéro) et la présence de marqueurs (đã, rồi, chưa, đang, vừa, sắp, sẽ) en vietnamien (Zero marking and the use of markers (đã, rồi, chưa, đang, vừa, sắp, sẽ) in Vietnamese). Bulletin d’Arch’Asie (Arch’Asia Bulletin), 1(2), 24-44. https://cdn.angkordatabase.asia/libs/docs/tranet-pb-dialectes-archasie-2005.pdf
Do-Hurinville, D. T. (2009). Temps, aspect et modalités en vietnamien: Étude contrastive avec le français (Tense, aspect, and modality in Vietnamese: A contrastive study with French). L’Harmattan.
Do-Hurinville, D. T., & Dao, H. L. (2020). Traduction vietnamienne des passés composés dans L’Étranger de Camus (Vietnamese translation of the passé composé in Camus’s L’Étranger). In E. Corre, D. T. Do-Hurinville, D. H. Linh (Eds.), L’Étranger de Camus et ses traductions: Questions de temps, d’aspect, de modalité et d’évidentialité (TAME). Étude empirique (The Expression of Tense, Aspect, Modality and Evidentiality in Albert Camus’s L’Étranger and Its Translations: An empirical study) (pp. 245–266). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/lis.35.13doh
Goscinny, R., & Sempé, J.-J. (1997). Le Petit Nicolas a des ennuis (Nicolas in trouble). Gallimard Jeunesse. (Original work published in 1964).
Goscinny, R., & Sempé, J.-J. (2022). Nhóc Nicolas phiền muộn (Nicolas in trouble) (Trac Phong, Trans.). Nhà xuất bản Hội Nhà Văn (Writers’ Association Publishing House). (Original work published in 1964).
Gosselin, L. (1996). Sémantique de la temporalité en français: Un modèle calculatoire et cognitif du temps et de l’aspect (Semantics of temporality in French: A computational and cognitive model of tense and aspect). Duculot.
Hoang, P. (2003). Từ điển tiếng Việt (Vietnamese Dictionary). Nhà xuất bản Đà Nẵng (Danang Editions).
Labov, W. (1972). Language in the inner city: Studies in the Black English vernacular. University of Pennsylvania Press.
Nguyen, M. T. (1995). Các tiền phó từ chỉ thời-thể trong tiếng Việt (Vietnamese tense-aspect preverbs). Ngôn ngữ (Language), 2, 1-10.
Nguyen, V. T. (1992). Hệ thống các từ chỉ thời-thể và phạm trù ngữ pháp của các cấu trúc thời-thể của động từ tiếng Việt (The system of tense-aspect markers and the grammatical categories of tense-aspect structures of Vietnamese verbs). Ngôn ngữ (Language), 2, 52-57.
Novakova, I. (2001). Sémantique du futur: Étude comparée français-bulgare (Semantics of the future: A comparative French-Bulgarian study). L’Harmattan.
Phan, T., & Duffield, N. (2018). To be tensed or not to be tensed? The case of Vietnamese. Investigationes Linguisticae (Linguistic Investigations), 40, 105-125. https://doi.org/10.14746/il.2018.41.8
Somé, K. P. (2019). Comprendre les temps du français. Une approche instructionnelle (Understanding French tenses: An instructional approach). Michel Houdiard Éditeur (Michel Houdiard Editions).
Tran, K. P. (2008). Ngữ pháp tiếng Việt. Những vấn đề về thời, thể (Vietnamese grammar: Issues of tense and aspect). Giáo dục (Education).
Tran, T. C. T. (2016). Biểu hiện thời gian và thời trong tiếng Việt (Expressions of time and tense in Vietnamese). Ngôn ngữ (Language), 7, 18-36.
Vinay, J-P., & Darbelnet, J. (1958). Stylistique comparée du français et de l’anglais. Méthode de traduction (Comparative Stylistics of French and English: A Methodology for Translation). Didier.
Vu, T. N. (2002). Về hoạt động và các giá trị ngữ nghĩa học của trạng từ déjà trong tiếng Pháp (On the functions and semantic values of the adverb déjà in French). Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Ngoại ngữ (VNU Journal of Science: Foreign Studies), 18(1), 21-29. https://js.vnu.edu.vn/FS/article/view/3235
Vu, T. N. (2007). Một vài gợi ý về cách chuyển dịch ý nghĩa của thời quá khứ kép tiếng Pháp sang tiếng Việt (Some suggestions on how to translate the meaning of the French passé composé into Vietnamese). Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Ngoại ngữ (VNU Journal of Science: Foreign Studies), 23(4), 223-228. https://js.vnu.edu.vn/FS/article/view/3145