ĐỘNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TIẾNG ANH: TIẾP CẬN TỪ LÝ THUYẾT TỰ QUYẾT
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Động lực nghề nghiệp của giáo viên có vai trò quan trọng đối với chất lượng giảng dạy, hiệu quả công việc và sự gắn bó lâu dài với nghề. Mặc dù Lý thuyết Tự quyết là một trong những khung lý thuyết được sử dụng phổ biến trong nghiên cứu động lực của giáo viên ngôn ngữ, đặc biệt là giáo viên tiếng Anh, các nghiên cứu vận dụng lý thuyết này trong bối cảnh giáo dục phổ thông Việt Nam vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu này tìm hiểu động lực nghề nghiệp của giáo viên tiếng Anh dưới góc nhìn của Lý thuyết Tự quyết, tập trung vào vai trò của ba nhu cầu tâm lý cơ bản: tự chủ, năng lực và gắn kết xã hội. Nghiên cứu sử dụng thiết kế hỗn hợp giải thích theo trình tự, kết hợp khảo sát 30 giáo viên tiếng Anh với phỏng vấn bán cấu trúc 6 giáo viên tại một trường trung học phổ thông ở Việt Nam. Kết quả cho thấy động lực nội tại được đánh giá cao hơn động lực ngoại tại, gợi ý rằng động lực nghề nghiệp của giáo viên có xu hướng thiên về các dạng động lực mang tính tự chủ. Đồng thời, cả ba nhu cầu tâm lý cơ bản đều có tương quan dương với động lực nghề nghiệp, trong đó, nhu cầu năng lực có mối tương quan mạnh nhất. Việc tích hợp dữ liệu định lượng và định tính giúp giải thích và làm rõ các phát hiện định lượng, qua đó cung cấp sự hiểu biết toàn diện hơn về vai trò của ba nhu cầu tâm lý cơ bản đối với động lực nghề nghiệp của giáo viên. Nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về việc vận dụng Lý thuyết Tự quyết trong nghiên cứu động lực nghề nghiệp của giáo viên tiếng Anh ở bối cảnh giáo dục phổ thông Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò tiềm năng của ba nhu cầu tâm lý cơ bản trong việc duy trì động lực nghề nghiệp của giáo viên.
Từ khóa
động lực nghề nghiệp, giáo viên tiếng Anh, Lý thuyết Tự quyết, nhu cầu tâm lý cơ bản, nghiên cứu hỗn hợp
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Collie, R. J. (2014). Understanding teacher well-being and motivation: Measurement, theory, and change over time [Doctoral dissertation, University of British Columbia]. cIRcle. http://hdl.handle.net/2429/46025
Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
Fernet, C., Guay, F., Senécal, C., & Austin, S. (2012). Predicting intraindividual changes in teacher burnout: The role of perceived school environment and motivational factors. Teaching and Teacher Education, 28(4), 514–525. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.11.013
Ha, T. B. L. (2024). Exploring self-determination theory in ELT: A content analysis of research trends between 2020 and 2024. ICTE Conference Proceedings, 5, 140–164. https://doi.org/10.54855/ictep.24512
Lamb, M., & Sahakyan, T. (2024). Language teacher motivation: A systematic review. In Z. Tajeddin & T. S. C. Farrell (Eds.), Handbook of Language Teacher Education. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-43208-8_6-1
Le, V. T., & Thi, D. H. (2022). Factors affecting English language teaching in Vietnamese high schools from teachers' perspective. International Journal of English Literature and Social Sciences, 7(1), 317–329. https://doi.org/10.22161/ijels.71.44
Luu, N. Q. H. (2020). Teachers' motivation and its influence on quality education: A study at a center for foreign languages in Vietnam. Can Tho University Journal of Science, 12(3), 17–26. https://doi.org/10.22144/ctu.jen.2020.020
Nguyen, P. T., Chu, N. D., Hoang, T. T., & Trinh, Q. T. (2023). Các cách tiếp cận trong nghiên cứu động lực của giáo viên [Approaches to teacher motivation research]. Tạp chí Giáo dục (Journal of Education), 23(15), 8–14. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/832
Nguyen, T. H., & Nguyen, T. T. (2021). Tạo động lực làm việc cho giáo viên tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục [Creating work motivation for primary school teachers in the context of educational reform]. Tạp chí Khoa học Quản lý Giáo dục (Journal of Educational Management Science), 29(1), 92–98. https://vjol.info.vn/khqlgd/en/article/view/59388/
Nguyen, T. T. D., Hoang, M. K., & Tran, T. H. (2023). Yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của giảng viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh [Factors affecting the work motivation of lecturers at Vietnam National University Ho Chi Minh City]. Tạp chí Giáo dục (Journal of Education), 23(21), 34–40. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/1093
Nguyen, T. T. T. (2023). Lí thuyết tự quyết (SDT): Quan niệm, phân loại và ý nghĩa đối với vấn đề tạo động lực học tập cho sinh viên Việt Nam [Self-determination theory (SDT): Concepts, classification, and implications for fostering learning motivation among Vietnamese university students]. Tạp chí Giáo dục (Journal of Education), 23(10), 33–38. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/764
Roohani, A., Hashemian, M., & Dayeri, K. (2018). An investigation into EFL teachers' motivation to teach from a self-determination perspective. International Journal of Research Studies in Language Learning, 7(3), 29–44. https://doi.org/10.5861/ijrsll.2017.1815
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. Guilford Press. https://psycnet.apa.org/record/2017-04680-000
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation from a self-determination theory perspective: Definitions, theory, practices, and future directions. Contemporary Educational Psychology, 61, 101860. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2020.101860
Tashakkori, A., Johnson, R. B., & Teddlie, C. (2021). Foundations of mixed methods research: Integrating quantitative and qualitative approaches in the social and behavioral sciences (2nd ed.). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781506350288
Tran, H. L. (2025). Enhancing motivation in EFL teaching: Insights from Vietnamese university EFL teachers. VNU Journal of Foreign Studies, 41(1S), 120–134. https://doi.org/10.63023/2525-2445/jfs.ulis.5385
Watt, H. M. G., & Richardson, P. W. (2008). Motivations, perceptions, and aspirations concerning teaching as a career for different types of beginning teachers. Learning and Instruction, 18(5), 408–428. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2008.06.002
Yıldız, V. A., & Kılıç, D. (2021). Motivation and motivational factors of primary school teachers from the Self-Determination Theory perspective. Turkish Journal of Education, 10(2), 76–96. https://doi.org/10.19128/turje.832203