TÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM: ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC VÀ NGỮ NGHĨA

Tóm tắt

Trong bối cảnh cải cách thể chế và mở rộng quy mô giáo dục đại học tại Việt Nam, tên gọi các trường đại học ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quản trị, truyền thông và hội nhập quốc tế. Bài viết tiếp cận tên các trường đại học Việt Nam như một đối tượng ngôn ngữ mang tính thể chế, khảo sát 205 tên trường từ nguồn ngữ liệu chính thức nhằm làm rõ đặc điểm cấu trúc và ngữ nghĩa của loại danh ngữ này. Kết quả cho thấy tên trường đại học Việt Nam có cấu trúc tương đối ổn định với mô hình phổ biến là “thành tố trung tâm + hậu bổ tố 1”, trong đó, các hậu bổ tố được tổ chức theo cơ chế liệt kê. Về ngữ nghĩa, sự khu biệt nghĩa giữa các tên gọi không nằm ở vị trí trung tâm danh ngữ mà ở các yếu tố thuộc vị trí hậu bổ tố 1 với hai nhóm nghĩa lớn là định danh học thuật và định danh không gian - xã hội. Những điều này cho thấy điểm đặc trưng của danh ngữ tên gọi các trường đại học ở Việt Nam.