CHIẾN LƯỢC DỊCH TỪ XƯNG HÔ TIẾNG HÀN SANG TIẾNG VIỆT (TRÊN CỨ LIỆU BẢN DỊCH TÁC PHẨM NGƯỜI ĂN CHAY CỦA HAN KANG)

Tóm tắt

Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng và định tính dựa trên khung lý thuyết chiến lược nội địa hóa (domestication) và ngoại hóa (foreignization) trong dịch thuật nhằm phân tích chiến lược dịch các từ xưng hô tiếng Hàn được sử dụng trong tác phẩm 채식주의자 (Người ăn chay) trong hai bản dịch tiếng Việt, từ đó phân tích ảnh hưởng của chiến lược dịch được sử dụng đối với hiệu quả của bản dịch. Kết quả nghiên cứu cho thấy chiến lược nội địa hóa khi dịch từ xưng hô trong hai bản dịch tiếng Việt chiếm ưu thế trong khi chiến lược ngoại hóa chiếm một tỉ lệ nhỏ trong bản dịch thứ hai. Chiến lược nội địa hóa góp phần tạo ra bản dịch tự nhiên, gần gũi đối với người đọc, góp phần thể hiện thái độ, cảm xúc của các nhân vật song cũng tạo ra sự mất mát đáng kể các ý nghĩa văn hóa – xã hội và hàm ý ngữ dụng của từ xưng hô trong một số trường hợp, khiến người đọc khó có thể hiểu đầy đủ sắc thái ngữ dụng của văn bản nguồn. Vì vậy, nghiên cứu đề xuất dịch giả cần áp dụng nhiều phương thức dịch khác nhau để truyền tải ý nghĩa của các từ xưng hô này.