TÁI ĐỊNH HÌNH NĂNG LỰC HỌC THUẬT TRONG THỜI ĐẠI AI TẠO SINH: CÁC KỸ NĂNG CẦN THIẾT CHO SINH VIÊN HỌC CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ BẰNG TIẾNG ANH

Trần Thị Huyền Trang1,
1 Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Các chương trình giảng dạy chuyên ngành bằng tiếng Anh, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, đang gặp nhiều thách thức do sinh viên còn hạn chế về năng lực học thuật và trình độ ngôn ngữ. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo sinh có thể hỗ trợ sinh viên hoàn thành các tác vụ ngôn ngữ đơn giản nhưng lại đặt ra thách thức về liêm chính học thuật và năng lực học tập thực chất của sinh viên. Nghiên cứu này đã đánh giá niềm tin của sinh viên về tính hiệu quả của các khóa học bổ trợ kĩ năng ngôn ngữ cho sinh viên học chuyên ngành bằng tiếng Anh, đồng thời khảo sát sự thay đổi trong nhận thức của sinh viên về các năng lực học thuật cốt lõi trong thời đại trí tuệ nhân tạo. Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp tuần tự giải thích để thu thập dữ liệu từ câu trả lời bảng hỏi của 64 sinh viên ngành Kinh tế và 5 cuộc phỏng vấn sâu. Bảng hỏi tập trung vào hiệu quả của khóa học bổ trợ kĩ năng ngôn ngữ cho sinh viên học chuyên ngành bằng tiếng Anh, mức độ cần thiết của 21 kỹ năng học thuật, và sự thay đổi giá trị của các kỹ năng này dưới tác động của trí tuệ nhân tạo. Dữ liệu định lượng được phân tích mô tả, còn dữ liệu định tính được phân tích theo chủ đề. Kết quả cho thấy sinh viên nhìn chung chưa được chuẩn bị đầy đủ ở hầu hết các kỹ năng, đặc biệt là trong đánh giá chất lượng thông tin, phát triển lập luận trong viết học thuật và các kỹ năng phân tích bậc cao. Quan trọng hơn, dù có được sự hỗ trợ từ trí tuệ nhân tạo đối với các kỹ năng ngôn ngữ cơ bản nhưng họ vẫn khẳng định tầm quan trọng lâu dài của các kỹ năng nhận thức bậc cao như: phân tích phản biện, diễn giải dữ liệu và tư duy chuyên ngành. Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng thành công trong môi trường học chuyên ngành bằng tiếng Anh phụ thuộc vào năng lực học thuật chuyên ngành. Điều này đòi hỏi các khóa học bổ trợ cần được tái cấu trúc để tích hợp giảng dạy về cách học trong từng chuyên ngành và năng lực làm chủ trí tuệ nhân tạo một cách có đạo đức.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Airey, J. (2011). The disciplinary literacy discussion matrix: A heuristic tool for initiating collaboration in higher education. Across the Disciplines, 8(3), 1-9. https://doi.org/10.37514/ATD-J.2011.8.3.18
Aizawa, I., Rose, H., Thompson, G., & McKinley, J. (2025). Content knowledge attainment in English medium instruction: Does academic English literacy matter? Language Teaching Research. https://doi.org/10.1177/13621688241304051
Bannister, P., Urbieta, A. S., & Peñalver, E. A. (2023). A systematic review of generative AI and English-medium-instruction higher education. Aula Abierta, 52(4), 401-409. https://doi.org/10.17811/rifie.52.4.2023.401-409
Byun, K., Chu, H., Kim, M., Park, I., Kim, S., & Jung, J. (2011). English-medium teaching in Korean higher education: Policy debates and reality. Higher Education, 62(4), 431-449. https://doi.org/10.1007/s10734-010-9397-4
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE.
Dang, T. K. A., Bonar, G., & Yao, J. (2023). Professional learning for educators teaching in English-medium-instruction in higher education: a systematic review. Teaching in Higher Education, 28(4), 840-858. https://doi.org/10.1080/13562517.2020.1863350
Galloway, N., & Ruegg, R. (2020). The provision of student support on English Medium Instruction programmes in Japan and China. Journal of English for Academic Purposes, 45, Article 100846. https://doi.org/10.1016/j.jeap.2020.100846
Green, S. (2023). Rethinking the scaffolding of academic literacies in EMI higher education on the Arabian Peninsula. In M. Wyatt & G. El Gamal (Eds.), English as a medium of instruction on the Arabian Peninsula (pp. 168-184). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003183594
Hu, G. (2009). The craze for English-medium education in China: Driving forces and looming consequences. English Today, 25(4), 47–54. https://doi.org/10.1017/S0266078409990472
Hu, G., & Lei, J. (2014). English Medium Instruction in Chinese higher education: A case study. Higher Education, 67(5), 551-567. https://doi.org/10.1007/s10734-013-9661-5
Ismailov, M., Chiu, T. K., Dearden, J., Yamamoto, Y., & Djalilova, N. (2021). Challenges to internationalisation of university programmes: A systematic thematic synthesis of qualitative research on learner-centred English-medium-instruction pedagogy. Sustainability, 13(22), Article 12642. https://doi.org/10.3390/su132212642
Karabay, A., & Durrani, N. (2024). The evolution of English-medium-instruction research in higher education: A bibliometric study. Education Sciences, 14(9), Article 982. https://doi.org/10.3390/educsci14090982
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeffer, J., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T.,… Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, Article 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
Kim, J., Lee, S. S., Detrick, R., Wang, J., & Li, N. (2026). Students–Generative AI interaction patterns and its impact on academic writing. Journal of Computing in Higher Education, 38, 504-525. https://doi.org/10.1007/s12528-025-09444-6
Lam, Q. D., Pham, T. N. L., & Nguyen, T. T. (2022). EMI for engineering-technology students in Vietnam: Challenges and suggestions. VNU Journal of Foreign Studies, 38(5), 53-74. https://doi.org/10.25073/2525-2445/vnufs.4869
Lea, M. R., & Street, B. V. (2006). The "academic literacies" model: Theory and applications. Theory Into practice, 45(4), 368-377. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4504_11
Phan, L. T. H., Nguyen, T. B. D, & Phung, T. D. (2024). English-medium-instruction in Vietnamese universities: Pitfalls, accomplishments, and impact on graduate employability. In T. L. H. Nghia, L. T. Tran, & M. T. Ngo (Eds.), English language education for graduate employability in Vietnam (pp. 283-303). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-99-4338-8_13
Richards, J. C., & Pun, J. (2022). The nature of learning in the disciplines. In J. Pun & J. C. Richards (Eds.), Teaching and learning in English medium instruction (pp. 73–92). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003191445-7
Shepard, C., & Morrison, B. (2021). Challenges of English-medium higher education: The first-year experience in Hong Kong revisited a decade later. In Language use in English-medium instruction at university (pp. 167-192). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003134534-9
Țală, M. L., Müller, C. N., Năstase, I. A., & Gheorghe, G. (2024). Exploring university students' perceptions of generative artificial intelligence in education. Amfiteatru Economic, 26(65), 71–88. https://doi.org/10.24818/EA/2024/65/71
Vu, T. T. N., & Burns, A. (2014). English as a medium of instruction: Challenges for Vietnamese tertiary lecturers. Journal of Asia TEFL, 11(3), 1–31. https://researchers.mq.edu.au/en/publications/english-as-a-medium-of-instruction-challenges-for-vietnamese-tert/
Wingate, U., & Hakim, A. (2022). Moving beyond ‘infancy’: Towards a cross-fertilization between EMI and EAP scholarship. ELT Journal, 76(4), 529-537. https://doi.org/10.1093/elt/ccac032
Zaim, M., Arsyad, S., Waluyo, B., Ardi, H., Hafizh, M. A., Zakiyah, M., Syafitri, W., Nusi, A., & Hardiah, M. (2025). Generative AI as a cognitive co-pilot in English language learning in higher education. Education Sciences, 15(6), Article 686. https://doi.org/10.3390/educsci15060686