Nghiên cứu này khảo sát quá trình tiếp biến mô hình giáo dục đại học Liên Xô tại Việt Nam giai đoạn từ 1950 đến nay, dựa trên các tiếp cận lý thuyết về tiếp biến văn hóa và chuyển giao tri thức. Trong bối cảnh xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa và mối quan hệ đặc biệt với Liên Xô, Việt Nam đã tiếp nhận mô hình giáo dục Xô viết một cách tương đối toàn diện - từ triết lý giáo dục, cấu trúc tổ chức, chương trình đào tạo đến phương pháp giảng dạy và hệ thống học vị. Mô hình Nga với đặc trưng lý luận hóa cao, tổ chức tập trung và định hướng phục vụ nhà nước đã được Việt Nam vận dụng để xây dựng hệ thống đại học mang tính hệ thống, kỷ luật và hiệu quả trong đào tạo cán bộ kỹ thuật và quản lý. Tuy nhiên, trong quá trình tiếp nhận, Việt Nam không sao chép máy móc mà từng bước điều chỉnh để phù hợp với điều kiện chính trị, xã hội và văn hóa bản địa. Việc bản địa hóa thể hiện rõ qua các yếu tố như: chương trình học, quan hệ thầy - trò, và cơ chế tổ chức nhà trường. Từ sau năm 1990, trong bối cảnh Đổi Mới và hội nhập quốc tế, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam dần chuyển hướng, giữ lại một số giá trị cốt lõi từ mô hình Nga (như hệ thống học vị, trọng lý luận) đồng thời tiếp thu các yếu tố từ mô hình phương Tây (như tín chỉ, học tập linh hoạt, kỹ năng mềm). Nghiên cứu này góp phần làm sáng tỏ quá trình tiếp biến học thuật trong giáo dục Việt Nam hiện đại, qua đó nhận diện những lớp trầm tích văn hóa vẫn còn hiện diện trong đại học đương đại.