NGỮ LIỆU ĐIỆN TỬ TRONG NGHIÊN CỨU VÀ GIẢNG DẠY TIẾNG NHẬT TẠI VIỆT NAM

Trần Thị Minh Phương1,
1 Trường Đại học Ngoại Ngữ Đại học Quốc gia Hà nội

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là lĩnh vực khoa học máy tính, các phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ cũng có nhiều đổi mới đáng kể. Một trong những hướng tiếp cận hiện đại và có ảnh hưởng sâu rộng là Ngôn ngữ học khối liệu (Corpus Linguistics) - lĩnh vực cho phép phân tích ngôn ngữ dựa trên dữ liệu thực tế, khách quan và có thể kiểm chứng. Tại Việt Nam, việc ứng dụng khối ngữ liệu trong nghiên cứu và giảng dạy ngoại ngữ nói chung, tiếng Nhật nói riêng, vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, các nghiên cứu quốc tế đã chứng minh hiệu quả rõ rệt của phương pháp này trong các lĩnh vực như: biên soạn từ điển, giảng dạy ngoại ngữ, nghiên cứu dịch thuật và phân tích diễn ngôn. Việc khai thác ngữ liệu giúp người học và nhà nghiên cứu nắm bắt chính xác hơn đặc điểm ngữ pháp, ngữ nghĩa và ngữ dụng của ngôn ngữ, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới mang tính thực chứng cho các nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng. Xuất phát từ thực tiễn đó, bài viết này hướng đến việc làm rõ ý nghĩa và vai trò của khối ngữ liệu trong nghiên cứu và giảng dạy tiếng Nhật tại Việt Nam, đồng thời khảo sát, giới thiệu một số nguồn ngữ liệu tiếng Nhật hiện có. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất khả năng ứng dụng phù hợp nhằm hỗ trợ người dạy và người học tiếng Nhật trong việc nâng cao hiệu quả nghiên cứu, giảng dạy và học tập ngôn ngữ dựa trên dữ liệu thực tế.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Baker, P. (2006). Using corpora in discourse analysis. Continuum.
Dao, H. T. (2007). Corpus linguistics (Part 1). Journal of Language and Life, 7(141).
Dinh, D. (2018). Monograph on corpus linguistics. Vietnam National University – Ho Chi Minh City Publishing House.
Dinh, D., & Ho, H. T. (2011). Computational linguistics and the development of dictionaries. Journal of Lexicography & Encyclopedia, 4(12)/7.
Dinh, D., & Ho, X. V. (2016). Applications of corpora in teaching Vietnamese to foreigners. In Proceedings of the International Conference on Teaching and Researching Vietnamese Studies and the Vietnamese Language (pp. 172-180).
Dinh, D., & Ly, N. M. (2015). The application of English–Vietnamese parallel corpora in language teaching. In Proceedings of the Interdisciplinary Conference on Applied Linguistics & Language Teaching (pp. 559-567).
Ide, N., & Suderman, K. (2007). The open corpus initiative for Asian languages. Language Resources and Evaluation, 41(3–4), 397-414.
Ikehara, S., Isahara, H., & Kurohashi, S. (2004). Balanced corpus of contemporary written Japanese. In Proceedings of the 4th International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2004) (pp. 1271-1274).
Kudo, T., & Matsumoto, Y. (2002). Construction of Japanese corpus and its application to language processing. In Proceedings of the 19th International Conference on Computational Linguistics (Vol. 1) (pp. 1-7).
Kurohashi, S., & Nagao, M. (1997). Building a Japanese parsed corpus and its application to NLP. In Proceedings of the 5th Workshop on Very Large Corpora (pp. 12-18).
Lam, T. T. (2022). Exploiting and applying electronic corpora in teaching Vietnamese to foreigners. In Proceedings of the National Conference, Hue University (pp. 70-78).
Le, T. N. (2020). Corpus linguistics – Concepts, approaches, methods, and applications in research and teaching German as a foreign language. VNU Journal of Foreign Studies, 36(5), 75-90. https://doi.org/10.25073/2525-2445/vnufs.4609
Maekawa, K., Nakatani, T., & Ogura, Y. (2014). Design and construction of the Balanced Corpus of Contemporary Written Japanese. Language Resources and Evaluation, 48(2), 345-371.
McEnery, T., & Hardie, A. (2012). Corpus linguistics: Method, theory and practice. Cambridge University Press.
Wades, S. E., & Moje, E. B. (2000). The role of text in classroom learning. In M. L. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D. Pearson, & R. Barr (Eds.), Handbook of reading research (Vol. 3) (pp. 609-627).